Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is de mentale en sociale druk op een werknemer, veroorzaakt door stressfactoren zoals een te hoge werkdruk of ongewenst gedrag, dat kan leiden tot werkstress, burn-out, en lichamelijke en psychische klachten. Werkgevers zijn wettelijk verplicht om PSA te onderzoeken, te voorkomen en een PSA-beleid op te stellen dat hierin voorziet.
Een werknemer kan een beroep doen op een vertrouwenspersoon i.g.v. ongewenst gedrag en i.g.v. misstanden (integriteit).
- Een vertrouwenspersoon (intern of extern) is verplicht voor organisaties met meer dan 10 werknemers.
- Betreffende integriteit: Iedere organisatie met vijftig werknemers of meer is wettelijk verplicht om een interne meldregeling te hebben, de klokkenluidersregeling. De regeling geeft werknemers de mogelijkheid om melding te maken van (dreigende) onregelmatigheden, misstanden en inbreuken op het EU-recht in de organisatie.
Metis Psychologie biedt de mogelijkheid voor het vervullen van de rol van ‘extern vertrouwenspersoon’ voor bedrijven, instellingen en gemeenten.
Ongewenst gedrag
Ongewenst gedrag omvat alles in de omgang en communicatie met elkaar wat als kwetsend wordt ervaren en waardoor iemand zich niet langer veilig voelt op zijn of haar werkplek.
Voorbeelden van ongewenst gedrag
- Seksuele intimidatie: Seksueel getinte opmerkingen maken of sms-jes sturen, intieme vragen stellen over iemands privé-leven, seksueel gerichte gebaren maken, vastpakken, arm om schouder leggen, knijpen, zoenen en uiteraard ook aanranding of verkrachting
- Pesten: Gedrag dat door een werknemer als negatief wordt ervaren en gericht is tegen één persoon. Bijvoorbeeld vijandig, intimiderend of vernederend gedrag. Die persoon kan zich hiertegen niet langer verdedigen en voelt zich niet meer veilig.
- Discriminatie: Iemand op een andere wijze behandelen dan een ander op grond van levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, seksuele gerichtheid, leeftijd, handicap of chronische ziekte
- Agressie, Geweld & Intimidatie: Uitschelden, beledigen, schoppen, slaan, bedreigen, intimideren, onder druk zetten, thuissituatie bedreigen en het beschadigen van eigendommen
De vertrouwenspersoon zorgt voor de eerste opvang van de werknemer die melding maakt van ongewenste omgangsvormen. Bij de vertrouwenspersoon kan de werknemer ‘veilig’ zijn verhaal kwijt: de vertrouwenspersoon heeft geheimhoudingsplicht. Vervolgens kijkt de vertrouwenspersoon samen met de werknemer wat zijn of haar wensen zijn: is er een oplossing in de informele sfeer mogelijk? De vertrouwenspersoon kan ook begeleiding bieden bij melding aan de leiding en eventueel doorverwijzen naar andere hulpverlenende instanties.
Integriteit (misstanden)
Men kan bij de vertrouwenspersoon melding doen van (een vermoeden van) misstanden. Zie hiervoor:
https://www.huisvoorklokkenluiders.nl/
https://www.wetbeschermingklokkenluiders.nl/
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/kwaliteit-en-integriteit-overheidsinstanties/klokkenluiders
Belangrijk: Controleer of uw bedrijf een klokkenluidersregeling heeft alvorens een melding te doen bij de vertrouwenspersoon.
Uitlegvideo functie vertrouwenspersoon